زندگی: مرجع سفر و گردشگری. با شادی سفر کنید! بلیط هواپیما

منو

 

مسجد نصیرالملک شیراز

مسجد نصیر الملک در انتهای خیابان نصیرالملک که از جنوب خیابان لطفعلیخان زند منشعب می شود، در نزدیکی بارگاه حضرت شاه چراغ (ع) در محله گودعربان واقع شده است. مسجدی که شاید زیباترین مسجد شیراز باشد و تماشای آن با شیشه های رنگی، طاق های بلند و کاشیکاری های زیبایش، یکی از آرزوهای هر جهانگردی به حساب بیاید.

این مسجد از لحاظ معماری و مخصوصا کاشیکاری  و مقرنس کاری بی نظیر است. این مسجد از دیدگاه کاشی کاری ارزنده ترین مسجد ایران و دیدگاه ساختمان سازی به ویژه کاشیکاری و مقرنس بی مانند است. این بنا به دستور میرزا حسین علی ملقب به نصیرالملک یکی از بزرگان سلسله بوده قاجار ساخته شده است. معماری آن کار محمد حسن معمار بوده است. مدت ساخت آن حدود ۱۲ سال و از سال ۱۲۵۵ تا ۱۲۶۷ خورشیدی به طول انجامیده است. مساحت مسجد نصیرالملک ۲۸۹۰ مترمربع و زیر بنای آن ۲۲۱۶ متر مربع است. در این مسجد از شیشه‌ های رنگی استفاده شده به همین علت آن را مسجد صورتی ایران نیز می‌گویند.

مسجد نصیرالملک معماری ایران در زمان قاجار است که مانند یک نگین می‌ درخشد که بعد از آن معماری مذهبی دچار افول شد.

مسجد یک سردر ورودی دارد و دو ورودی دیگر آن به کوچه جنوبی و مسجد و به امامزاده جنب آن مرتبط می‌ باشد. ورودی اصلی مسجد از کاشی هفت رنگ با تزیینات فراوانی از گل سرخ گل زنبق شیراز است. این سردر دارای دو جرز است و هر جرز به سه قسمت تقسیم شده و در بالای آن یک تابلو با کاشی هفت رنگی قرار دارد.

از ورودی اصلی مسجد وارد هشتی می‌ شویم که با یک پیچ ۹۰ درجه در سمت چپ به راهرویی می‌رسد که به حیاط مسجد وصل می‌شود. این هشتی با آجر ساخته شده و تنها به قرینه در ورودی تابلوی از کاشی نصب گردید که در پایین این تابلو شعر معروف سعدی و نام معمار آن آماده است. حیاط این مسجد به شکل چهار گوش است که در میان آن یک حوض به طول ۱۶٫۵ متر و عرض ۴٫۵ متر در مقابل ایوان مسجد احداث شده و دور تا دور مسجد با کاشی هفت رنگ تزیین شده است.

این مسجد دارای دو ایوان است ایوان شمالی که با ارتفاع هشت متر ساخته شده و ایوان جنوبی که فاقد کاربری خاصی می‌ باشد که به منظور قرینه سازی با ایوان شمالی ایجاد شده است. طاق نمای سمت ایوان جنوبی به علت وجود دو در که یکی به داخل اتاق کوچک ایجاد شده و دیگری به گلدسته‌ ها راه دارد، تقارن خود را از دست داده‌ اند.

این مسجد دو شبستان دارد یکی در غرب و دیگری در شرق شبستان شرقی یک شبستان زمستانی بوده که به سمت قبله است. همچنین در هوای بسیار گرم تابستان می‌ بایست مورد استفاده قرار می‌گرفت که جهت جلوگیری از تابش مستقیم نور آفتاب و گرم شدن شبستان طراحی شده است. در پشت این شبستان دری است که به چاه بزرگی باز می‌شود که به ان گاو چاه می‌ گویند. این قسمت محل نگهداری حیوان آبکش هدایت گردیده است. شبستان غربی یکی از زیباترین شبستان‌ های مساجد ایران است که با تزیینات کاشی و آجر با نقاشی‌ هایی از گل سرخ کار شده بود اما تعمیراتی در حدود ۷۰ سال قبل روی آن انجام شده بود که کاشی فیروزه‌ ای روی آن را پوشاند. ستون‌ های مسجد نصیرالملک یکی از زیبا ترین ستون‌ های اماکن تاریخی شیراز است که با یک سری گلدان شروع می‌ شود. این شبستان دارای ستون ۶ تائی است که دو طاق چشمه پوشش سقف را نگه داشته است. پوشش‌ ها از کاربندی ۲۲ است که هفت طاق چشمه‌ ای در بین دو ستون قرار دارد. در انتهای این ردیف و چشم های کاشی کاری شده به محراب فوق‌ العاده زیبا می‌ رسیم. در شبستان غربی یک محراب بسیار زیبا با ایجاد یک فرو رفتگی در بدنه چوبی شبستان ایجاد گردیده است.

در سمت شمالی مسجد طاق نمایی به نام طاق مروارید وجود دارد، که تمام سقف، داخل و بیرون آن کاشی کاری رنگارنگ شده است و بر روی آن آیات قرآنی نوشته شده است و در دو طرف این طاق نما دو طاق کوچکتر نیز وجود دارد. در سمت جنوب طاقی وجود دارد که ارتفاعش کمتر از طاق مروارید است و تمام سطح بیرونی و داخلی آن کاشی‌ کاری شده و سقف آن مانند طاق شمالی مقرنس‌ کاری گشته است. در پایان نام محمد حسن معمار و محمدرضا کاشی پز که از معماران و سازندگان بنا بوده‌ اند و نیز تاریخ شروع آن در ۱۲۹۳ هجری قمری و اتمام آن در ۱۳۰۵ هجری قمری ذکر شده است.

مسجد دارای صحن وسیعی می‌ باشد که در سمت شمال مسجد قرار گرفته است. در ورودی دارای طاق نمایی بزرگ است، که سقف آن با کاشی‌ های رنگارنگ مزین گشته است. درهای ورودی این مسجد، دو در بزرگ چوبی است که در بالای آن بر روی سنگ مرمر شعری از شوریده شیرازی به مناسبت سازنده مسجد و سال اتمام آن نوشته شده است.

 

منبع

۱- چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز ۱۳۹۲٫

۲- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار ۱۳۹۱٫

۳- آشنایی با جاذبه های گردشگری ایران، انتشارات آذر و سیمای دانش، دکتر حسین یاوری و معصومه ظفری، ۱۳۹۱٫

۴- ویکی پدیا

 

 

دسته :  شیراز, مساجد

دیدگاه ها